Çizgi nerede
Açıklama olayın nasıl olduğunu anlatır ve sorumluluğu sende bırakır. Bahane sorumluluğu başka bir yere taşır.
Aynı bilgi ikisinde de olabilir. Belirleyen şey cümlenin nereye vardığı.
- Bahane: İş çok yoğundu, o yüzden unuttum.
- Açıklama: Unuttum. İşe gömüldüğüm doğru ama bu bir sebep, mazeret değil.
İkisinde de yoğunluk var. Birincisinde unutmanın sebebi yoğunluk; ikincisinde unutan hâlâ sen.
Bahanenin işareti
Cümlenin sonunda o yüzden varsa dikkat et. O yüzden genellikle sorumluluğu devreden köprüdür.
Bir diğer işaret: karşı taraf açıklamayı duyduktan sonra kendini savunmak zorunda hissediyorsa, o açıklama bahane olarak algılanmıştır.
Açıklama ne zaman gerekli
Her zaman değil. Küçük olaylarda açıklama gereksiz uzatmadır. Ama karşı taraf niyetini yanlış anlamışsa, açıklama gerçekten işe yarar.
Örneğin görmezden geldiğini düşünüyorsa ve sen gerçekten fark etmediysen, bunu söylemek önemlidir — ama özrü kurduktan sonra.
Sıralama kuralı
Önce sorumluluk, sonra açıklama, sonra telafi. Bu sıra bozulduğunda açıklama bahaneye dönüşür.
Hiç açıklama yapmamak da bir seçenek
Bazı durumlarda en güçlü özür, açıklamasız olandır. Yaptım, yanlıştı, özür dilerim demek bazen sayfalarca açıklamadan daha ikna edicidir.